همه چیز در باره کریم خان
بهتره به لینک زیر بردی و بخونید.
بهتره به لینک زیر بردی و بخونید.
بعداز نصب برنامه تراک بادی فایل زیر را دانلود کرده و در مسیر پوشه trekbuddy/mapsبریزید و از منو و انتخاب گزینه load mapsنقشه را باز خوانی کنید
دانلود نقشه ملایر برای نرم افزار تراک بادی(trekbuddy)جی پی اس موبایل
ویژگی های گویش بروجردی(و البته ملایری)
یک – دگرگونی اندک. بیشتر واژه های بروجردی همان واژه های پارسی هستند که اندکی دچار دگرگونی شده اند. برای نمونه در بسیاری واژه ها تنها صدای حروف اندکی دیگرگون می شود
selâm سلام oždahâاژدها penâhپناه čengâl چنگال
بسیاری واژه های منتهی به ه غیر ملفوظ به جای کسره فتحه می گیرند
kâsa کاسه bassa بسه šiša شیشه
و یا نویسه ای (معمولا حرف آخر) تلفظ نمی شود
گامیش // گاومیش برار // برادر
دوم – حرف ب در خیلی موارد به و تبدیل می شود
براور // برابر سیو // سیب
سوم – حرف گ در برخی کلمات به ی تبدیل می شود
ایر // اگر میر// مگر
چهارم – حرف د در برخی کلمات به ی تبدیل می شود و یا حذف می گردد
آدم âyem آیم بیار // بیدار زنه یی // زندگی اناختن // انداختن
پنجم – حرف ت و یا د در اواخر واژه معمولا حذف می شوند و حرف پیش از آن تشدید می گیرد
دسه // دسته بسه // بسته راسا // راستا – راسته
ششم – بسیاری فعل ها به استن ختم می شوند که حرف ت هم بنا بر آنچه که در بخش قبل گفته شد حذف می شود و س تشدید می گیرد
پلاسیدن - پژمردن pelâssesan پلاسسن ارزیدن - ارزش داشتن arzessan ارزسن
به همین ترتیب اسم مفعول بسیاری فعل ها به سه ختم می شوند
گنّسه / / گندیده اشکسه / / شکسته
هفتم - برخی فعل ها در ابتدایشان الف می آید
اشنفتن اشناختن
هشتم - تبدیل ستان به سو
تاوسّو // تابستان زمسّو // زمستان شووسو// شبستان بسو !// بستان! – بگیر! بوسو // بوستان
نهم – ن در آخر برخی واژه ها به نگ تبدیل می شوند
هونگ // هاون نردنگ // نردبام - نردبان شیردنگ // شیردان پفدنگ // پف دان – ریه – بادکنک اسخنگ // استخوان
دهم - حرف ر در برخی واژه ها حذف می شود
میه // مگر مدزما // مرد آزما گسنه // گرسنه
یازدهم - تبدیل ر به ل
ملحم // مرحم سولاخ // سوراخ
دوازدهم - حرف و بین دو کلمه حذف می شود و به جای آن واژه نخست صدای کسره می گیرد
روز شو// روز و شب آمد شد// آمد و شد رفت آمد// رفت و آمد شیر خط// شیر و خط داد بیداد// داد و بیداد
سیزدهم - بسیاری واژه ها یک بخش اضافی بی معنی می گیرند که تنها برای بهتر شدن وزن واژه به کار می رود. این روش در گویش بروجردی بسیار رایج است
بچه مچه کاسه ماسه ماشین پاشین میوه پیوه میوه ملون
چهاردهم – در این گویش نویسه ای با صدای بین ای و او وجود دارد که با گویش فارسی متفاوت است و قدری کشیده است
دود dū دو گنجشک malūča ملوچه
پانزدهم– نشانه مفعول را جای خود را به نه و یا کسره می دهد که به انتهای واژه می چسبد
کورش ِ صدا کن // کورش را صدا کن کورشنه صدا کن لیوان ِ بیار // لیوان را بیاور
برخی واژگان گویش بروجردی
رعد و برق âteš barq آتش برق
بچه بازیگوش و نا آرام âteše porpor آتش پرپر
آرایش ârâ آرا
تمام - کامل âzegâr آزگار
فقیر - تهی دست - بی چیز âsemu jol آسمو جل
آسمان قرمبه - صدای رعد و برق -تندر âsemu qoromma آسمو قرمه
آبکش غذا âš pala آش پالا
موجودی خیالی âl آل
آلاخون والاخون - بی چیز- سرگردان âlâ vâlâ آلا والا
زردچوبه âllat آلت
انس گرفته - آموخته - مانوس âmoxta آمخته
آدم âyem آیم
شپش ejbūj اجبوج
نوعی پنجره چوبی مشبک oresi ارسی
بلغور horruš/ oruš / orruš اروش – هروش
آتش پاره - تر و فرز ezgel ازگل
استخوان osoxong اسخنگ
استخوان – کنایه از آدم خیلی لاغر osoxong peleng اسخنگ پلنگ
گرفتن esonnan اسنه ن
شناختن ešnâxtan اشناختن
شکسته eškessa اشکسه
شکفتن (روستایی – لری) ešku اشکو
شنفتن - شنیدن ešnaftan اشنفتن
اقبال به یار - خوش اقبال eqvâl biyâr اقوال بیار
لک لک alarg /alark الرک - الرگ
الا کلنگ alan gin gew الن گینگو
دستبند alangu النگو
صبحانه نخورده - بدون صبحانه enašâta اناشتا
کباب چنجه enja kawâw / enja انجه - انجه کواو
دست- زیر بازو angel انگل
معطل - منتظر angelât انگلات
نفس نفس زدن - تنگی نفس ana huša انه هوشه
ما imâ ایما
غروب - سر شب ivâra ایواره
پرستو bâd kapu باد کپو
جغد bâqoš باقش
بالش bâlešt بالشت
بادبادک bâLu بالو
بادمجان bâmju بامجو
بهار bahâr / bâhâr باهار - بهار
بادام bâyem بایم
باده - کاسه bâya بایه
ببر - سهم - برش bor بر
الکن - دارای لکنت یا گرفتگی زبان berr برّ
برادر berâr برار
مقابل - روبرو - برابر berâvar براور
بخار - دم کردن هوا -رطوبت boq بق
آشپزخانه boqiya بقیه
تاس - گوی - سکه برای تعیین نوبت bol بل
تاس انداختن - تعیین نوبت bol enâxtan بل اناختن
بگذار - صبر کن ba'l - bal بل - بهل
بخش - قطعه ای از لباس یا هر چیزی beleng بلنگ
بام غلطان burgellu / bugellu بو گلو - بور گلو
بابا - پدر bu'a بوئه
کهنه - نان مانده biyâta / biyât بیات - بیاته
سند - فاکتور bijak بیجک
دماغ pet پت
خالی pati پتی
بلا - آتش پاره - کودک یا آدم خیلی فعال por por پر پر
جرقه pereqča / perexča پرخچه - پرقچه
مصیبت - مجلس ترحیم - شیون pors پرس
عزا - غمناکی porsemuni پرسمونی
عطسه peška پشکه / پشگه
باد - ریه - شش pof پف
بادکنک - شش pofdong / poftong پفتنگ / پف دنگ
تاول pofelak پفلک
پشه - مگس paqča پقچه / پخجه
اسراف - زیادی - هدر دادن pelâs پلاس
پلاسیدن - پژمردن pelâssesa پلاسسه ن
پلکیدن - پرسه زدن pelekesan پلکسن
دست peleng پلنگ
بر آمدگی - تورم penâm / panâm پنام
متورم شدن panâmesan پنامسن
تجمع آب یا آدم ها ... peng پنگ
چنگال - مشت - دست pengâl پنگال
سرنوشت - تقدیر pišuni nevešt پیشونی نوشت
فتیله pilta پیلته
ظرف نگهداری گندم tâppu تاپو
نخ - بند - رشته - دانه tâl تال
ردیف torr تر
تف - آب دهان tofga - tofka تفکه
سرکه - ترشی taqqej تقج
شکم tel تل
میوه گندیده teleqessa تلقسه
پریشانی - شکم درد - بی قراری talvâssa - talvâsa تلواسه
پاشیده tūčesa توچسه
جوز و گوی - نوعی بازی قدیمی jezze gu جز گو
سوخته jezqâla جزغاله
جوانمرگ june marg جونه مرگ
میخکوب čâr cangul چار چنگول
چادر - چادر شب čar šew چر شو
کثیف - آلوده čeqela چقله
طناب - ریسمان čala چله
شایعه čew چو
عوضی - لنگ به لنگ - واژگون čuwâša / čawâša چواشه
معلول - فلج čaval چول
خالی - تعطیل čul چول
چاقو - کارد ča'qu چه قو
قلقلک xetel ختل
مدفوع الاغ و اسب xarsūl خر سول
گل - گل و لای xarra خره
غلیظ xass خس
پدر یا مادر همسر xesūra خسوره
خواهر xuâr خوار
عقاب dâl دال
نوبت dâl دال
پایین dâmun / dâmu دامو - دامون
آویزان dângeluz / dângelus دانگلوس / دانگلوز
مصنوعی dareki درکی
دلو - سطل dalla دله
حیوان ماده - ماده سگ - آدم پست و بی شخصیت dala دله
کفتار dom peškenak دم پشکنک
سر و صدا - بزن و بکوب denge dâl دنگ دال
درب - در گاه deyrâ دیرا
قیف râhati راحتی
سرمای خیلی شدید ruwa رووه
درد - زنش - به خود پیچیدن از درد zenešt زنشت
زنگ - زنگ زدگی žang ژنگ
میشگون sâquluč ساقولوچ
سبزه زار - جای سر سبز sabzeluni سبزلونی
لیز sor سر
کام دهان saq سق
آدم بی دست و پا - بی حال somât سمات
فردا suâ سوا
سوسک sūrsak سورسک
کنج - گوشه sūk سوک
کنج - گوشه sūkela سوکله
ناودان sūl سول
سبیل sūl سول
سوراخ sūlâx سولاخ
سربند زنان لر sewwa سووه
سگ sey سی
سیب siv سیو
برادر شوهر šū berâr شو برار
شبستان šavessu شوسو
دیگ بزرگ qazqun قزقون
راحتی qolâ قلا
دمار qellâr قلار
کلاغ qalâq / qallâq قلاغ
قلندوش qolang قلنگ
قلندوش qalange šu قلنگ شون
آرایش qanj قنج
غوغا - سر و صدا qū قو
بزرگ - عظیم qew قو
لوتی - بزن بهادر qurti قورتی
عنکبوت kârtena / kârtenak کارتنک - کارتنه
گل شقایق - آلاله - لاله kâsa ešken کاسه اشکن
لاک پشت - آدم پشت خمیده kâsa pošt کاسه پشت
قرض گیری و بده بستان با همسایگان kâsa hamsayi کاسه همسایی
کیپ - بسته - مسدود kep کپ
سر kapu کپو
مسخره - شکلک در آوردن kapuni کپونی
کم - اندک - بریده - قطعه kot کت
سرفه koxa / koxxa کخه
خرچنگ kerženg کرژنگ
ساییده شدن - کشیده شدن kerresan کرسن
خرد کردن و ساییدن با دندان korūžonnan کروژنه ن
کپک kerra کره
خمیازه kešguâr / keškuâr کشکوار / کشگوار
کچل kal کل
دیوار kal کل
کنار - آغوش kel کل
صدای شادی – هلهله زنان در عروسی kel کل
سوراخ kol کل
کند - مقابل تیز - کوتاه kol کل
انگشت kelek کلک
لانه حیوانات kola کله
ملخ kolla کله
دیوانه - بی مبالات
کدو kūyi کویی
سوسک طلایی یا سبز رنگ gâzâruk گازاروک
بسا - چه بسا - شاید - احتمالا gâhasâ / gâsâ / gâs گاس - گا سا - گاهسا
کنایه از آدم خنگ gâLu گالو
گاو میش gâmiš گامیش
نوی سوسک gângelus / gângeluz گانگلوز - گانگلوس
لپ gop گپ
بزرگ gap گپ
آتش - گرما gor گر
کچل gar گر
گرد گیری gartūya گرتویه
کلیه gordâla گرداله
پشت - کمر gorda گرده
هویج سیاه رنگ محلی gezer گزر
گرسنه gosna گسنه
نیش زدن gašta گشتن
روی چیزی - کنار - ران gal گل
گل اندود کردن gele bu annew گل بو انو
سبد - ظرف بزرگ حمل انگور gala گله
گنبد gommaz گمذ
جنب و جوش - جست و خیز - پریدن gomelak گملک
خسیس genâs گناس
گرد - گردی - توپی شکل - گندل gonal / gonnal گنل
کفتار gur peškenak گورپشکنک
گریه gūrga گورگه
جوراب gurmin / gurmi گورمی - گورمین
سیل - سیلاب laf لف
مانند - شبیه - لنگه lof لف
شل - نا استوار laq لق
لب lew لو
حیوان ماده mâ ما
معطل - علاف - چشم به راه mâtal ماتل
محراب - گنجه -جای رختخواب در دیوار me'râva / merâv مراو - مه راوه
مژه merženg مرژنگ
آرنج - آرنگ merk مرک
مف - آب بینی mofga - mofka مفکه
آب نبات meleki ملکی
گلابی mallū ملو
گنجشک malūča / maliča ملوچه / ملیچه
دار مو mewyâr مویار
تشک nâlin / nâli نالی - نالین
با - به وسیله - به همراه vârde وارد
گراز vorâz وراز
وسواسی - آدم کند و خونسرد vezza وزه
پهن - خوابیده volâ ولا
رها veleng ولنگ
هوش - حواس vir ویر
خالی - برهنه hâše rūt هاش روت
همین جور heji / heju هجو / هجی
هشتن - گذاشتن - گذاردن - مهلت دادن haštan هشتن
کج - اریب - نامیزان yelâ nareki یه لا نرکی
یک - بیشتر در ترکیب به کار می رود yey یی
برگرفته از گویش بروگردی . برای دستیابی به فایل کامل گویش بروجردی با بیش از 1500 واژه و ترکیب بروجردی به وبسایت پالایش زبان پارسی مراجعه نمایید
AM
اَ خر مِپرسَه چارشمَه سوری کِی یَه
از خر می پرسد چهار شنبه سوری چه زمانی است. کنایه از این که طرف مقابل خیلی آدم خنگ و گیجی است.
پفم دِ گپم سازم دِ دسّم
باد در دهانم است و ساز هم در دستم. کنایه از اینکه همه چیز فراهم است و جای نگرانی نیست و نیز به معنای بی نیازی از دیگران و استقلال فردی است.
جارو که کُل ما مَلنش سوک خلا
جارو که کهنه می شود جایش در توالت است. کنایه از اینکه انسان که ناتوان و پیر شود احترامش را از دست می دهد.
دیگی که ورَه مه نَجوشَه مُخام سر سِی دِش بَجوشه
دیگی برای من نجوشد می خواهم (=بگذار) سر سگ در آن بجوشد. کنایه از بی انگیزگی نسبت به کاری است که سودی برای ما ندارد.
مطرو بای عروسی برارتم با
مطرب باشی و عروسی برادرت هم باشد. کنایه از به راه بودن عیش و خوشی و فراهم بودن شرایط.
مَه جُمَّه دِ گوری که شمّّه دِ شستِ شوری
مگر جمعه در گوری که شنبه در (حال) شستشو هستی. تاکید بر نظافت و حمام رفتن در روزهای جمعه.
ناونه اِو برد ووری یرده چِو برد
نهاوند را سیلاب برد و بروجرد را شایعه برداشت. کنایه از گسترش شایعه و خبرهای نادرست در بین مردم.
و ِ در موئه که دیوار بَشنوئه
به در می گوید که دیوار بشنود.
و ِ کی بُرده روشتش و ِ خاله کاسه پشتش
به کی برده رفتارش به خاله کوژ پشتش. کنایه از این که بدی رفتار کسی معمولا برگرفته از تربیت خانوادگی و در نتیجه بد بودن خویشاوندانش است.
هف تا سِی اَ روش بَخورن سیر نِمان
هفت تا سگ از رویش بخورند (= چهره اش را بلیسند) سیر نمی شوند. کنایه از آدم خیلی کثیف.
هر چند روستای بیغش تا اسفند سال 1386 برای مردم شهرستان شازند نامی ناشناخته بود، ولی در
اسفند 1386به واسطه انتخاب جناب سرهنگ محمود احمدی بیغش به عنوان نماینده شهرستان شازند در مجلس شورای اسلامی، امروزه نامی آشنا برای مردم استان مرکزی و شهرستان شازند است.
روستای «بیغش» از توابع دهستان کمازان وسطی بخش زند شهرستان ملایر استان همدان است. این روستا امروزه نه تنها در استان مرکزی بلکه در بخش هایی از کشو ر نیز مشهور شده است.
وقتی در برنامه ورزشی نود در تاریخ ۲۲ آذر ۱۳۸۹،محمود احمدی بیغش در مقابل دیدگان مخاطبان میلیونی این برنامه به چالش با فردوسی پور مجری سرشناس صداوسیما پرداخت و اعلام کرد: آقای فردوسی پور سوال من از شما این است که آیا جنابعالی که به نماینده مجلس توهین می کنید، به حضرت علی (ع) اقتدا کرده اید؟ آیا شما ایمان و یقین دارید که این موضوع(انتقال تیم فوتبال نفت به استان مرکزی) برای رای آوردن نمایندگان در انتخابات مجلس بوده است؟ آیا شما داور هستی، مربی هستی، قاضی هستی یا فقط مجری هستی؟ وقتی فردوسی پور در پاسخ گفت:اولاً آقای محترم دین وایمان هر کس مال خودش است، همه دین و ایمان دارندبرای خودشان و دین و ایمان هرکس به خودش مربوط است و....
یکی ازنتایج غیر مستقیم این گفتگو تلویزیونی نیز مشهور شدن روستای بیغش شهرستان ملایربود.
جناب سرهنگ محمود احمدی بیغش از این حیث خدمات ارزشمندی به روستای آباء و اجدادی خود نموده است .اهالی خوب روستای بیغش باید نه تنها از ایشان بلکه باید از مردم عزیز شهرستان شازند نیز به خاطر انتخاب این نماینده احمدی نژاد گرا مجلس شورای اسلامی به نمایندگی خودشان در مجلس نیز تشکر کنند. زیرا این انتخاب به مشهور شدن روستای بیغش در کشور بالاخص استانهای همدان و مرکزی کمک شایانی کرده است.
از سوی دیگر جناب سرهنگ محمود احمدی بیغش نیز تعلق خاطر زیادی به روستای بیغش داشته و گاه و بیگاه در برنامه های این روستا شرکت می کند.از جمله آنها شرکت در چهارمین یادواره شهدای روستای بیغش در تاریخ 7/11/1389 در مسجد جامع این روستا به عنوان سخنران اصلی مراسم بوده است.(منبع : ملایر نیوز). وقتی مجری مراسم از محمود احمدی بیغش نماینده شهرستان شازند به عنوان سخنران مراسم دعوت کرد تا پشت میکروفن قرار گیرد و اهالی روستا را به فیض رساند، نام دو مکان «بیغش» و «شازند» در فضای مسجد جامع این روستا طنین انداز شدند. اما هنگامی که واژه «بیغش»در فضای مسجد جامع این روستا طنین انداز شد، احساسات مردم این روستا به اوج خود رسیده بود. به نظر می رسد که اهالی خوب روستای بیغش باید قدرانی درست و حسابی از نماینده شهرستان شازند برای مشهور شدن روستایشان انجام دهند.
یکی از اقداماتی که می تواند خدمات متقابل شازندی ها و بیغشی ها را از لحاظ تاریخی ماندگار کند. اعلام برادر خواندگی بین روستای بیغش ملایر و یکی از روستاهای شهرستان شازند است. مسئولانی که در برگزاری همایش و اعلام پیش خبر رویدادهای آینده تخصص و تبحر دارند، می توانند در این کار خیر نیز پیش قدم شوند.
شایان گفتن است بر اساس سرشمارس سال 1385 شمسی روستای بیغش ملایر استان همدان 676 نفر جمعیت دارد، 415 نفر آز آنها با سواد و 210 نفر بیسواد هستند. از این تعداد 323 نفر مرد و 353 نفر زن هستند. این روستا در 36 کیلومتری جنوب شرقی ملایر در منطقه ای کوهستانی و تپه ای واقع شده است.
روستای بیغش ملایردارای مدرسه راهنمایی، دبستان، شرکت تعاونی روستایی، دفتر پست، دفتر مخابرات، دسترسی به وسیله نقله عمومی، جاده آسفالت، شبکه برق، آب لوله کشی، حمام عمومی، خانه بهداشت و بهورز، فروشگاه تعاونی و بقالی است.
برگرفته از وبلاگ نامه شهرستان شازند (این وبلاگ در مورد صحت و سقم این مقاله مسئولیتی ندارد)
شهرستان تویسرکان
این شهرستان با مساحتی حدود ۰۴۸،۱ کم ـ ۲ در مرکز استان همدان واقع، و از شمال به شهرستانهای همدان، بهار و اسدآباد، از شرق به شهرستان ملایر، از غرب به شهرستان صحنه در استان کرمانشاه و از جنوب به شهرستان نهاوند محدود است (مقدم، ۱/۲۲؛ اطلس...، ۱۹۰). بنابر قانون تقسیمات کشوری در ۱۳۸۴ش، شهرستان تویسرکان از دو بخش مرکزی و قلقل رود، ۷ دهستان و ۳ شهر به نامهای تویسرکان، سرکان و فرسفج تشکیل شده است (نشریه...، ۵۹).
|
دوم دی ۱۳۹۰ جایگاه باباطاهر در عرفان و ادب سرزمینش |
|
بر خلاف دیگر شاعران و عرفای نامدار که القاب و اعقاب و تاریخ گذشته و آیندهاش بر نامش افزوده است - که فلان ابن فلان در تاریخ فلان آمد و زیست و درگذشت - از باباطاهر چنین پیشینهای سراغ نداریم |
ادامه در ادامه..........
بدلیل حجم بالای مطالب لطفا در ادامه بخوانید....
ادامه در ادامه....
نادر شاه و كريمخان زند دو سردار يگانه
با انحطاط درونی و در نتیجه زوال و فروپاشی آخرین امپراتوری ایدئولوژیک ایران(صفویه) به دست محمود و اشرف افغان در بین سالهای ۱۷۲۴- ۱۷۲۶ میلادی و تصرف پایتخت آنها، مجدداً در غیاب اقتدار مرکزی، دورانی از شورش، هرج و مرج و اغتشاش و تجزیهي ملی در کشور آغاز گردید و ...
به ادامه بنگرید...لطفا...
![]()
مَلایـِر شهری تاریخی در بخش مرکزی شهرستان ملایر در استان همدان واقع در غرب ایران است. این شهر دومین شهر بزرگ این استان پس از همدان، و سی و پنجمین شهر بزرگ ایران از نظر جمعیت بهشمار میآید. ملایر از برخی از مراکز استان مانند ایلام، شهرکرد، یاسوج، سمنان، بوشهر و بیرجند بزرگتر است.
به ادامه بروید ....لطفا....
فهرست مندرجات
۱ جمعیت
۲ تقسیمات کشوری
۳ روستاها
۴ سوغات ملایر
۵ ورزش
۶ منابع
جمعیت ملایر
بنابر اعلام استانداری همدان، جمعیت شهرستان ملایر در سال ۱۳۸۷ در مجموع ۲۹۰۱۹۷ نفر گزارش شده است که از این میان ۱۷۲۶۸۳ نفر در نقاط شهری و ۱۱۷۵۰۲ نفر در نقاط روستایی ساکن بوده اند [۲]. شهر ملایر مرکز این شهرستان در سال ۱۳۸۵ بجمعیتی برابر با ۱۵۳۷۴۸ نفر داشته است [۳].
تقسیمات کشوری ملایر
این شهرستان شهرستانی ویژه است و به چهار بخش تقسیم میشود:
بخش مرکزی
دهستان جوزان
دهستان حرم رودعلیا
دهستان موزاران
دهستان کوه سرده
نقاط شهری: ملایر
بخش جوکار
دهستان المهدی
دهستان ترک شرقی
دهستان ترک غربی
دهستان جوکار
نقاط شهری: ازندریان و جوکار
بخش سامن
دهستان اورزمان
دهستان حرم رودسفلی
دهستان سامن
دهستان سفیدکوه
نقاط شهری: سامن
بخش زند
دهستان کمازان سفلی
دهستان کمازان علیا
دهستان کمازان وسطی
نقاط شهری: زنگنه
روستاها ملایر
از روستاهای جاده همدان به ملایر.ملایر دارای دویست و بیست روستا می باشد که از روستاهای شهرستان ملایر میتوان از این روستاها نام برد:
آبدر
آورزمان (اِورزمُن)
اُردکلو
اَرگِس سفلی (ارگس دامُن)
ارگس علیا
ازناو(اِزنِو)
ازناوله (اِزنِولَه)
ازندریان(اَزَندَریُن)
الفاوُت(اَلفِوت)
امیرالامرا(امیرامیرا)
انوج
ایرانه
بابارییس (باوارِیس)
بلَرتو(بلَرتی)
بورکی
بیدکُرپه (بیدکُرپَه)
بیغش
پری(پیروز)
پریدر
پیرسواران(پیر سارُن)
پیرشاهوردی(پیلَه شَوَردی)
پیرمشان(پیرمِشُن)
پیهان (پیون)
تجر
توجغاز (توجیغاز)
توسک سفلی
جوزان(جِوزُن)
چَرّا
چزّان(چزّون)
حاجی خدر
حاجیآباد
حرمآباد (حَرَم آواد)
حسین آباد شاملو(حسین آوادِ شاملو)
حسین آباد ناظم(حسین آوادِ ناظم)
دارچَم
داویجان(دِوُن)
دایلر
دره گرگگُلدَرّه
دشتآباد
دهشاکر
دهلَق
دهنو
دهنو آورزمان
رحمانآباد
زمانآباد
زنگنه
زیرابیه
سراب
سنگ سفید ننج
سلطانآباد (سلطان آواد)
سلطانیه
شریفآبادی
شوشاب(شوشِو)
شیرینآباد
ضرب علی(قلعه نقد علی)
علمدار
علی آباد دمق(علی آوادِ دَمَق)
قالیباف
قپان بری (قَپُن بَری)
قلعه خلیفه(قِلا خلیفه)
قلعه رفیع (قِلارفیع)
قوزان(قوزُن)
کرتیلآباد
کردخورد
کرکان(کَرکُن)
کساوند
کِسب
کمازان
کمری
کوسج خلیل
کهکدان (کِی کَدُن)
گلابدره
گَماسا
گنبد
گوجک
گوراب(جوراب - گورِو)
گوشه کمازان
مانیزان(مانی زُن)
مبارکآباد(مارکاواد)
مَرویل
مَنگاوی
مهرآباد
میآباد(مِیوا)
میانزولان(میزلون)
میرزابره
میشن (میشین)
نازول
نازول
نامیله
نمازگاه
نَنَّج
نهندر یا قلعه طاق
ورچق(وَرچَه)
ونّایی (ونّو)
هزار جریب (هزار جیریب)
یونس
سوغات ملایر
قالی، کشمش(مانیزان)، شیره انگور(مانیزان)، باسلق(مانیزان)، سجوق، سبزه(جوزان)، مویز، عسل و کلوچه(کلوا),خیارشور(سامن) ، مبل و منبت کاری سوغات شهرستان ملایر هستند. شیره انگور این شهرستان به دلیل داشتن تاکستانهای انگور فراوان، از شهرت برخوردار است.
ورزش
مسعود مصطفی جوکار (نایب قهرمان کشتی المپیک) میثم مصطفی جوکار (نایب قهرمان کشتی جوانان جهان) صادق گودرزی (نایب قهرمان کشتی جوانان جهان) امیر صادقیان(عضو تیم ملی بوکس)
منابع
↑ همشهری آنلاین
↑ جمعیت و نیروی انسانی شهرستان ملایر در سال 1387 وبگاه استانداری همدان، بازدید 17 مرداد 89
↑ جمعیت شهرهای ایران
اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۹۱
استان همدان
شهرستانها اسدآباد • بهار • تویسرکان • رزن • فامنین • کبودرآهنگ • ملایر • نهاوند • همدان
شهرها ازندریان • اسدآباد • برزول • بهار • تویسرکان • جورقان • جوکار • دمق • رزن • زنگنه • سامن • سرکان • شیرینسو • صالحآباد • فامنین • فرسفج • فیروزان • قروه درجزین • قهاوند • کبودرآهنگ • گلتپه • گیان • لالجین • مریانج • ملایر • مهاجران • نهاوند • همدان
جایهای دیدنی آتشکده نوشیجان • آرامگاه استر و مردخای • آرامگاه باباطاهر • آرامگاه بوعلی سینا • امامزاده یحیی • پیست اسکی الوند • تپه باستانی هگمتانه • سد اکباتان • غار علیصدر • کتیبههای گنجنامه • گنبد حیقوق نبی • مجسمه شیر سنگی